मुंबईच्या प्रतिष्ठित आयआयटी बॉम्बे (IIT Bombay) पवई कॅम्पसमध्ये एक अत्यंत दुर्दैवी आणि धक्कादायक घटना घडली आहे. संस्थेच्या एनर्जी सायन्स अँड इंजिनिअरिंग विभागातील दुसऱ्या वर्षाचा विद्यार्थी साहिल रविंद्र वाकोडे (वय २२) याने शुक्रवारी संध्याकाळी आपल्या वसतिगृहातील (Hostel) खोलीत गळफास घेऊन आत्महत्या केली. या घटनेमुळे कॅम्पसमध्ये तणावाचे वातावरण असून शेकडो विद्यार्थी न्यायाच्या मागणीसाठी रस्त्यावर उतरले आहेत.
घटनेची पार्श्वभूमी आणि परीक्षेतील प्रसंग
शुक्रवारी आयआयटी मुंबईची मिड-सेमिस्टर परीक्षा सुरू होती. यादरम्यान साहिल परीक्षा सुरू असताना मोबाईल फोन वापरताना पकडला गेला होता. आयआयटी प्रशासनाने मांडलेल्या भूमिकेनुसार, त्याने परीक्षेची प्रश्नपत्रिका उत्तरे शोधण्यासाठी ‘चॅटजीपीटी’ (ChatGPT) या एआय ॲपवर अपलोड केली होती.
घटनेनंतर संबंधित विषय शिक्षक आणि विभागप्रमुखांनी (HoD) साहिलशी चर्चा केली. आयआयटी प्रशासनाच्या म्हणण्यानुसार, त्याच्यावर कोणतीही शिस्तभंगाची (Disciplinary) कारवाई करण्यात आली नव्हती. तसेच या प्रकरणाचा त्याच्या शैक्षणिक कारकिर्दीवर कोणताही विपरीत परिणाम होणार नाही, अशी समजूत काढून त्याला ३५ मिनिटांतच सोडून देण्यात आले होते.
“समुपदेशन आणि चर्चेनंतर साहिल आपल्या होस्टेलच्या खोलीत परतला. मात्र, शुक्रवारी संध्याकाळी उशिरा खोलीत तो मृतावस्थेत आढळला. त्याच्या खोलीतून कोणतीही सुसाईड नोट सापडलेली नाही,” असे पवई पोलिसांनी सांगितले.
विद्यार्थी आक्रमक: निलंबनाची भीती आणि तीव्र निदर्शने
विद्यार्थ्याच्या मृत्यूनंतर शुक्रवार रात्री ८:३० वाजल्यापासून शेकडो विद्यार्थी कॅम्पसमध्ये जमा झाले आणि त्यांनी तीव्र आंदोलन सुरू केले.
विद्यार्थ्यांचे आरोप: आंदोलक विद्यार्थ्यांचा दावा आहे की, परीक्षा हॉलमध्ये मोबाईल वापरताना पकडल्यानंतर साहिलला एक वर्षाच्या निलंबनाची (Suspension) धमकी देण्यात आली होती. याच दबावाखाली त्याने हे टोकाचे पाऊल उचलले.
प्रमुख मागण्या: विद्यार्थ्यांनी या प्रकरणाची पारदर्शक चौकशी व्हावी, अशी मागणी केली असून आयआयटी मुंबईचे संचालक (Director) यांच्या राजीनाम्याची मागणी देखील लावून धरली आहे. तसेच या आंदोलनामुळे कॅम्पसमध्ये सुरू असलेल्या mid-semester परीक्षांवरही परिणाम झाला असून विद्यार्थ्यांनी परीक्षांवर बहिष्काराचा इशारा दिला आहे.
पोलिस बंदोबस्त व प्रवेशबंदी
आंदोलनाला तीव्र स्वरूप प्राप्त झाल्यानंतर शुक्रवारी रात्रीपासून कॅम्पसमध्ये मोठा पोलिस बंदोबस्त तैनात करण्यात आला आहे. काही विद्यार्थ्यांच्या मते प्रशासनाने सुरक्षेच्या कारणास्तव कॅम्पसबाहेर जाणाऱ्या आणि आत येणाऱ्या विद्यार्थ्यांच्या हालचालींवर निर्बंध आणले आहे.
पालकांचे आरोप आणि पोलिसांची कारवाई
मूळचा महाराष्ट्रातील यवतमाळ जिल्ह्यातील असलेला साहिलने याच वर्षी जुलैमध्ये आयआयटी मुंबईत प्रवेश घेतला होता. त्याची आई शिक्षिका तर वडील बँकेत कार्यरत आहेत. घटनेची माहिती मिळताच त्याचे आई-वडील आणि काका तातडीने मुंबईत पोहोचले. साहिलच्या आईने प्रसारमाध्यमांशी बोलताना “माझ्या मुलाला टॉर्चर करून मारण्यात आले आहे, आम्हाला न्याय हवा,” असा गंभीर आरोप केला आहे.
गुन्हा दाखल
मुंबई पोलिसांच्या म्हणण्यानुसार, मृत साहिलच्या वडिलांच्या तक्रारीवरून पवई पोलीस ठाण्यात आत्महत्येस प्रवृत्त करणे (Abetment of Suicide) आणि इतर संबंधित कलमांखाली गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. डीसीपी दत्ता नलावडे यांनी सांगितले की, “वडिलांनी आपल्या तक्रारीत काही नावांचा उल्लेख केला असून, त्या सर्व व्यक्तींच्या विरोधात गुन्हा नोंदवून सर्व अँगलने कसून चौकशी सुरू आहे.”
आयआयटी बॉम्बेमधील वाढत्या घटना
गेल्या सात महिन्यांतील आयआयटी बॉम्बेमधील ही तिसरी Student Suicide (आत्महत्या) ठरल्याने विद्यार्थी वर्गात तीव्र चिंता व्यक्त होत आहे.
फेब्रुवारी: २१ वर्षीय बीटेक सिव्हिल इंजिनिअरिंगचा विद्यार्थी नमान अग्रवाल याचा हॉस्टेलच्या टेरेसवरून पडून मृत्यू झाला होता.
जुलै: राजकुमार सांगवान नावाचा २० वर्षीय विद्यार्थी आपल्या हॉस्टेलच्या खोलीत मृत अवस्थेत आढळला होता.
आता साहिल वाकोडेच्या मृत्यूनंतर कॅम्पसमध्ये पुन्हा एकदा मानसिक ताणतणाव, विद्यार्थ्यांचे आरोग्य आणि प्रशासनाची कार्यपद्धती यावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात आहेत.
सध्या मुंबई पोलीस या संपूर्ण प्रकरणाचा सखोल तपास करत असून, साहिलचा मृतदेह शवविच्छेदनासाठी राजावाडी रुग्णालयात पाठवण्यात आला आहे. आयआयटी प्रशासनाने साहिलच्या मृत्यूवर तीव्र शोक व्यक्त केला असून त्याच्या कुटुंबियांना व सहकाऱ्यांना सर्वतोपरी मदत करण्याचे आश्वासन दिले आहे.
No comments yet.